Rozwód Poznań Właściwy Wydział Sądu


Sprawy o rozwód w apelacji poznańskiej trafiają do Sądu Okręgowego w Poznaniu. Zasadniczo o miejscu złożenia pozwu o rozwód decyduje ostatnie miejsce zamieszkania małżonków.  Na chwilę obecną (sierpień 2016 r) sprawa może być rozpatrywana w Sądzie  Okręgowym w Poznaniu w trzech miastach : w Poznaniu, w Lesznie lub w Pile. Warto nadmienić, że w Poznaniu sprawa może trafić do jednego z trzech wydziałów Sądu Okręgowego w Poznaniu. Właściwość tj. do którego z Wydziałów Sądu Okręgowego w Poznaniu trafi sprawa określana jest następująco:



Wydział I Cywilny Sądu Okręgowego w Poznaniu;  Wydział rozpatruje sprawy, w których nazwiska powodów zaczynają się na litery od A do J i to z obszaru właściwości Sądów Rejonowych:
- w Gnieźnie,
- Grodzisku Wielkopolskim,
- Nowym Tomyślu,
- Obornikach,
- Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu,
- Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu,
- Poznań - Stare Miasto w Poznaniu,
- Szamotułach,
- Śremie,
- Środzie Wielkopolskiej,
- Wolsztynie
- Wrześni 

Wydział XII Cywilny Sądu Okręgowego w Poznaniu; Wydział rozpatruje sprawy, w których nazwiska powodów zaczynają się na litery od K do P i to z obszaru właściwości Sądów Rejonowych:
- w Gnieźnie,
- Grodzisku Wielkopolskim,
- Nowym Tomyślu,
- Obornikach,
- Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu,
- Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu,
- Poznań - Stare Miasto w Poznaniu,
- Szamotułach,
- Śremie,
- Środzie Wielkopolskiej,
- Wolsztynie
- Wrześni 


Wydział XVIII Cywilny Sądu Okręgowego w Poznaniu; Wydział rozpatruje sprawy, w których nazwiska powodów zaczynają się na litery od Q do Ż i to z obszaru właściwości Sądów Rejonowych:
- w Gnieźnie,
- Grodzisku Wielkopolskim,
- Nowym Tomyślu,
- Obornikach,
- Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu,
- Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu,
- Poznań - Stare Miasto w Poznaniu,
- Szamotułach,
- Śremie,
- Środzie Wielkopolskiej,
- Wolsztynie
- Wrześni 

Wydział XIII Cywilny z siedzibą w Lesznie - do rozpatrywania spraw z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w:
- Gostyniu,
- Kościanie,
- Lesznie
- Rawiczu.

Wydział XIV Cywilny z siedzibą w Pile - do rozpatrywania spraw z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w:
- Chodzieży,
- Pile,
- Trzciance,
- Wągrowcu
- Złotowie.

O ile sprawa zostanie nie zostanie skierowania do odpowiedniego wydziału - sytuacja powoda od strony prawnej nie jest w żadne sposób zagrożona, nie musi podejmować żadnych czynności. Sąd bowiem z urzędu przekieruje sprawę zarządzeniem do właściwego wydziału. O tym, w jakim ostatecznie wydziale została zarejestrowana sprawa o rozwód w Sądzie Okręgowym w Poznaniu, powód zostanie poinformowany praktycznie pierwszym pismem z sądu.

Dodatkowo na bieżąco można śledzić stan postępowania w swojej sprawie poprzez weryfikację na portalu informacyjnym Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.

Dane o portalach dostępne są na stronie http://portal-informacyjny.blogspot.com/
oraz na http://www.poznan-kancelaria.pl/portal_informacyjny_poznan.html

W razie wątpliwości w każdej sprawie o rozwód - informacji o właściwości sądu, właściwym wydziale udzieli Państwa adwokat lub radca prawny, względnie mogą Państwo uzyskać informacje w tym zakresie także w biurze obsługi interesanta w Sądzie Okręgowym w Poznaniu.


W razie pytań pozostajemy do dyspozycji
Tel 61 641-64-61


Jak poradzić sobie z rozwodem ?


Rozwód to często bardzo skomplikowana życiowo sprawa. Co do zasady jest to życiowo bardzo istotne zdarzenie mające często wpływ na wiele innych spraw.

Na naszej stronie zamieszczamy film analizujący postępowanie rozwodowe w bardzo szerokim aspekcie.  

Film polecany dla zarówno tych, które rozważają wzięcie rozwodu jak i tych, którzy się rozwodzą albo już się rozwiedli.

Jeżeli strona okaże się interesująca, zachęcamy do udostępnienia jej znajomym.

W filmie zobaczymy m.in:
- wpływ rozwodu na dzieci i na wychowanie dzieci
- wpływ rozwodu na nowy związek
- o zrozumieniu procesu rozwodu, poprzez pryzmat całej - sytuacji rozwodzącego sie - w ujęciu szerszym aniżeli sama sprawa rozwodowa
- czy decydować się na rozwód
- co towarzyszy rozwodowi i dlaczego jest to traumatyczne przeżycie
- jak zrozumieć rozwód
- o tym czy warto poświęcić się ratowaniu związku zamiast dążyć do rozwodu
- o wpływie statusu ekonomicznego na kwestie rozwodu
o przystosowywaniu się do życia po rozwodzie
- o rodzicielstwie - nad dziećmi własnymi i z nowego związku
- wpływ emocji i gniewu na proces rozwodu



Kancelaria nie brała udziału w przygotowaniu filmu. Nie jest też w żaden sposób związana z jego produkcją, czy też publikacją.

Film może okazać się przydatną wskazówką dla osób rozwodzących się lub będących po rozwodzie.


W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu z kancelarią 

Tel 61 641 64 61


Portal Informacyjny Sąd Apelacyjny w Poznaniu - informacje o sprawach o rozwód i nie tylko

W sprawach o rozwód każdej osobie zależy na jak najszybszym dostępie do informacji, co aktualnie dzieje się we własnej sprawie o rozwód. Część osób w tym celu regularnie dzwoni do swojego pełnomocnika, część regularnie sprawdza akta swojej sprawy o rozwód. Warto w tym miejscu wspomnieć o daleko idącym udogodnieniu dla osób żyjących w stresie spowodowanym własną rozprawą rozwodową, jej przebiegiem i oczekiwaniem na kolejny termin rozprawy rozwodowej.

Otóż informatyzacja sądów w ostatnim czasie przeszła do kolejnego etapu, który będzie korzystny dla każdej osoby, która prowadzi przed sądem sprawę.  Doszło bowiem  do scentralizowania tzw. portali informacyjnych w ramach poszczególnych apelacji.



Portale informacyjne, to nic innego jak portal dostępu do własnych spraw prowadzonych przed sądami.

Co warto wiedzieć o portalach informacyjnych:
- zarejestrowanie się w portalu jednej apelacji, obejmuje dostęp do spraw wszystkich sądów w zakresie danego Sądu Apelacyjnego
- usługa dostępu do własnych akt poprzez portal jest darmowa
- portal informacyjny dostępny jest przez całą dobę
- portal informacyjny dostępny jest z każdego komputera z dostępem do internetu
- w portalu informacyjnym nie są dostępne pisma składane przez strony, są natomiast zamieszczane informacje, o tym, że strona złożyła pismo procesowe;
- możliwość uzyskania informacji nie tylko o bieżących dokumentach i czynnościach, ale też o wszystkich w danej sprawie
- archiwizacja spraw zakończonych i dostęp do sprawy zakończonej wraz z wszystkimi dotychczasowymi danymi
- system na bieżąco informuje na podany adres mailowy o każdej zachodzącej w systemie zmianie danych, w tym o dokonywanych czynnościach w sprawie

Jakie dane można uzyskać z portalu informacyjnego

- dane stron i pełnomocników stron
- na jakim etapie znajduje się sprawa,
- jakie czynności wykonuje sąd, referendarz, sekretariat
- jakie są termityny posiedzeń sądowy, zarówno rozpraw, jak i posiedzeń niejawnych
- jakie dokumenty zostały w sprawie sporządzone np. wyroki, postanowienia, protokołu, uzasadnienia
- powiązania z innymi sprawami

Jak wygląda rejestracja

- po wejściu na stronę portalu informacyjnego system właściwie poprowadzi każdego, jakie dane w formularzy ma wskazać, jakie dane musi zaakceptować
 - po wypełnieniu formularza i zaakceptowaniu regulaminów należy udać się z dokumentem tożsamości do właściwego sądu apelacyjnego (w Poznaniu można także do Sądu Okręgowego) i tam też uzyska się pierwsze hasło do systemu, które przy pierwszym logowaniu należy zmienić na własne hasło
- loginem zawsze jest numer PESEL
- hasło – pierwsze otrzymuje się w sądzie pokazując dowód osobisty, kolejne hasła ustawia się samodzielnie
   
Uzyskiwanie dostępu do akt – następuje zarówno automatycznie jaki na wniosek.

Jakie zakładki są dostępne w portalu informacyjnym
- sprawy – w tym istnieje możliwość wyszukiwania spraw
- czynności
- posiedzenia
- wnioski


Osoby, które posiadały dostęp do portali informacyjnych w poprzedniej wersji mają możliwość dokonania przeniesienia swoich danych poprzez tzw. migrację danych do portalu informacyjnego Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.

Adres strony z portalami informacyjnymi sądów:

lub na stronie


W razie pytań lub wątpliwości zapraszamy do kontaktu.

Radca prawny
Marcin Butkiewicz
Tel 61 641 64 61



 


Ile kosztuje rozwód ? Ile kosztuje adwokat w sprawie o rozwód ?

Na koszty rozwodu składa się kilka elementów:

- koszty bezpośrednio związane z postępowaniem sądowym - czyli opłaty jakie ponosi się na rzecz Skarbu Państwa - np. Sądu Okręgowego w Poznaniu
- koszty porad prawnych i zastępstwa prawnego
- koszty egzekucji i wykonania orzeczenia sądowego

W dalszej części tego działu - poniżej zwiastuna filmowego -  postaramy się przybliżyć informacje w temacie kosztów spraw o rozwód w szczegółach.



Każda sprawa o rozwód może ponosić za sobą koszty, które uzależnione są - zwłaszcza w przypadku kosztów zastępstwa prawnego - od wielu czynników. Przykładowo wielkość majątku, stopień skomplikowania sprawy, ilość rozpraw i czas poświęcony na rozprawy, kwestia dowodzenia winy drugiej strony i obrona przed zarzutami w tym zakresie, kwestia opieki nad dziećmi, alimentów i ich wysokość. Z pewnością nie ma jednej odpowiedzi na pytanie ile kosztuje adwokat i sprawa o rozwód przed Sądem Okręgowym w Poznaniu.


Przykładowo jak podaje Dziennik.pl, Musimy się jednak liczyć z wydatkiem rzędu co najmniej 2-4 tysięcy złotych (pozew – 600 zł; wniosek o podział majątku – 300-1000 zł; adwokat – 50-7200 zł w zależności od majątku, który jest przedmiotem sprawy). Już taka suma może być nie lada wyzwaniem dla wielu osób, a koszty mogą być znacznie większe, zwłaszcza jeśli w grę wchodzi konieczność podziału wspólnie zebranego majątku.


Inny przykład podaje Gazeta Wyborcza. Cytując : Stawka, zawsze negocjowana między adwokatem a klientem, zależy od stopnia komplikacji sprawy rozwodowej . Rozwód bez orzekania o winie bezdzietnego małżeństwa kosztuje ok. 2,5-3 tys. zł (dane z Warszawy). Najdroższe są sprawy z orzekaniem o winie….

Jeszcze inne stawki z rozdzieleniem spraw o rozwód i podział majątku podaje serwis kobieta.wp.pl. „Te, które są bez orzekania o winie, są najprostsze, a co idzie za tym najtańsze. Można znaleźć pomoc prawną w tym zakresie już od 3 tysięcy złotych, natomiast w Warszawie w większości przypadków wynagrodzenie to waha się między 4 a 10 tysięcy złotych”.


Z kolei jak podaje Gazeta Wrocławska za sprawę o rozwód i podział majątku wynagrodzenie adwokata kształtuje się od 2 tys. zł do 10 tys. złotych.


Natomiast jak podaje raport Bankier.pl za samą poradę w sprawie rozwodowej możemy zapłacić ok. 200-300 zł za godzinę, za przygotowanie pozwu już od 500 do 1000 zł, a za reprezentowanie przed sądem od 4000 zł wzwyż.


Adwokat i radca prawny mają zasadniczo zakaz publikowania wysokości pobieranych honorariów. Niemniej czasami na niektórych stronach internetowych można znaleźć obowiązujące, czy proponowane cenniki. Przykładowo na stronach jednej z bydgoskich kancelarii podaje się następujące proponowane stawki rozdzielając kwestie przygotowania pozwu rozwodowego i reprezentacji przed sądem 350-550 zł za przygotowanie pozwu rozwodowego wraz z kompletem załączników i złożeniem w sądzie, 1200-1500 zł za reprezentowanie w sprawie o rozwód bez orzekania o winie, 2000-2400 zł za reprezentowanie w sprawie o rozwód z orzekaniem o winie. W tym zestawieniu brakuje odniesienia do kosztów sprawy uwzględniającej podział majątku. Kancelaria ta zastrzega przy tym, że ostateczna stawka jest ustalana na podstawie wywiadu z klientem przy ocenie złożoności sprawy.


Warto nadmienić, że ustawową stawką za rozwód określono za zastępstwo w pierwszej instancji na kwotę 720 złotych, bez względu na stopień skomplikowania sprawy, ilość rozpraw, miejsce (Poznań czy też inne miasto). W przypadku spraw gdy orzekano o winie koszty zastępstwa prawnego określono ustawowo na kwotę 1080 złotych z pierwszą instancję (w zatem bez uwzględnienia kosztów prawnika w postępowaniu apelacyjnym). W praktyce stosowanie tej stawki może być nieczęsto spotkane, a to z uwagi na brak uwzględnienia wielu czynników, które wpływają na wysokość honorarium.

Opłaty sądowe (czyli płatne na rzecz Skarbu Państwa) w sprawach związanych z ustaniem małżeństwa kształtują się następująco przed sądem w Poznaniu:

- opłata od pozwu o rozwód – 600 zł


- opłata od pozwu o separację – 600 zł


- opłata od pozwu o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa – 200 zł


- opłata od pozwu o unieważnienie małżeństwa – 200 zł.


- ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej – 200 zł


- podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej – 1000 zł.


- podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej w przypadku wniosku zawierającego zgodny plan podziału majątku opłata – 300 zł.


- opłata od dokumentu pełnomocnictwa - jeżeli jest ustanawiamy jako pełnomocnik adwokat lub radcy prawny – 17 zł



Zaznaczyć należy, iż powyższe stawki dotyczą postępowania przed sądem pierwszo-instancyjnym.

Opłaty - poza opłatą od pełnomocnictwa - wnosi się bezpośrednio na rachunek właściwego sądu (w kasie lub przelewem) lub w znakach sądowych.


Zasadniczo za postępowanie przed sądem drugiej instancji pobierana jest opłata w tej samej wysokości, co za postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Opłatę wówczas ponosi strona inicjująca postępowanie przed sądem drugiej instancji.

O ostatecznej zasadzie i wysokości ponoszenia wszystkich kosztów, w tym opłaty sądowej i opłaty od pełnomocnictwa orzeka sąd w orzeczeniu kończącym sprawę.

W sprawie o rozwód można złożyć na każdym etapie sprawy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Najczęściej jednak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest składany przy składaniu pozwu o rozwód. W trakcie postępowania są to rzadsze przypadki.

Niemniej warto zaznaczyć, że czasami Sąd Okręgowy w Poznaniu wnosi o sprecyzowanie wniosku, poprzez wskazanie, czy wnosi się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości czy jedynie od opłaty od pozwu.

Warto zatem zaznaczyć, jaki zakres ma wniosek, aby uniknąć dodatkowych wezwań do sprecyzowania wniosku. Jeżeli w sprawie nie są przewidywane dalsze koszty, jak np. koszty biegłych, koszty zwrotu świadkom kosztów dojazdu na rozprawę – to formułując wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych można śmiało zaznaczyć, że na początku sprawy wnosi się jedynie o zwolnienie od opłaty od pozwu.

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy załączyć formularz, dostępny na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.

Dobrze jest też załączyć dokumenty obrazujące trudną sytuację materialną. Przykładowo w przypadku braku pracy – zaświadczenie z urzędu pracy, wydruk rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące itp. Wydruk z rachunku bankowego jest co do zasady wymagany przy każdym wniosku. O ile przepisy formalnie tego nie wymagają, to naturalnym i logicznym w sytuacji badania przez Sąd Okręgowy stanu majątkowego - jest weryfikacja stanu konta bankowego.


Wzór oświadczenia o stanie majątkowym można pobrać na tej stronie:



W przypadku pytań lub wątpliwości, można

- zostawić komentarz pod danym wpisem

- przesłać zagadnienie do opracowania za pomocą formularza

- lub skontaktować się telefonicznie Tel 61 641-64-61 (Poznań)


***


Warto przejrzeć też inne tematy:






W razie poszukiwania innych informacji można skorzystać z wyszukiwarki, umieszczonej w górnej części strony po prawej stronie serwisu.

1 % podatku



Do wszystkich osób, które w ubiegłym roku szczęśliwie uzyskały dochód pozwalający na zadysponowanie 1%. Ogłoszenie, którego autentyczność potwierdzam osobiście. Dotyczy młodego chłopaka - Michała Mazur, który do sprawniejszego funkcjonowania potrzebuje ... no właśnie, poniżej więcej szczegółów. I jeszcze jedno - poznałem tego chłopaka. Gwarantuję, że nikogo nie naciąga











Rozwód a zasiłek socjalny na seks

Rozwód pociąga za sobą wiele skutków w wielu sferach. Poczynając od sfery emocjonalnej, poprzez ekonomiczną. Zdarza się, że na skutek rozwodu niektórzy odczuwają także zachwianie w sferze intymnej.

Jednym z bardziej pomysłowych sposobów na zaradzenie sytuacji zdaje się być oparta na faktach historia rozwiedzionego pana, który domagał się, by ośrodek pomocy społecznej, w którym pracuje jego była żona – przyznał mu zasiłek na seks.

Zamieszczamy poniżej treść orzeczenia.




W dniu 25 marca 2015 r. A. R. złożył do Wójta Gminy wniosek o przydział 300 zł na seks na miesiąc marzec.

Pismem z dnia 27 marca 2015r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, powołując art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał powyższy wniosek według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Podał, że wnioskodawca nie jest zameldowany na terenie gminy J., gdyż z dniem 21 maja 2011 r. został wymeldowany z lokalu znajdującego się pod adresem: J. z powodu nieprzebywania w ww. lokalu. Podniósł, że skarżący nie przebywa w lokalu
z którego został wymeldowany, nie prowadzi tam gospodarstwa domowego, jak też nie łoży na utrzymanie tej posesji. Wskazał, że wnioskodawca mieszka w N. przy ul. "[...]".

Pod wskazanym adresem pracownicy socjalni MOPS nie zastali wnioskodawcy. Zwrócona także została korespondencja wysłana na ten adres. W dniu 23 kwietnia 2015r. A. R. stawił się w MOPS. Oświadczył, że nigdzie nie mieszka, jednocześnie wskazał jako swój adres N. ul. "[...]". Zgodził się na przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego w siedzibie organu. Z protokołu, podpisanego przez wnioskodawcę wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo ze względu na stan zdrowia, przez Lekarza Orzecznika ZUS uznany został za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim i z tego tytułu otrzymuje rentę inwalidzką, która stanowi jego jedyne źródło dochodu. W miesiącu lutym 2015 r. otrzymał świadczenie w wysokości 623,59 zł. Regularnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ustalono, że choruje przewlekle i pozostaje pod opieką PZP. Wnioskodawca jest rozwiedziony, został wymeldowany z mieszkania w J., w którym mieszkał przez wiele lat z żoną i dziećmi. Czuje się pokrzywdzony z tego powodu, gdyż włożył ogromny wkład w budowę nowego dwupiętrowego domu, który stoi obok i nie jest obecnie przez nikogo zamieszkiwany, ponieważ wymaga odbioru technicznego. Pracownik socjalny podał, że wnioskodawca nie wpuszcza nikogo do domu przy ul. "[...]" w N. i nie odbiera korespondencji.
Decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza (dalej: organ I instancji), odmówił przyznania skarżącemu "przydziału 300 zł na seks na miesiąc marzec". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podał art. 106 ust. 4, art. 6 pkt 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2015 r. poz. 163) zwanej dalej: u.p.s., w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że dochód własny strony w kwocie 623,59 zł przekracza kryterium dochodowe, wynoszące w przypadku osoby samotnie gospodarującej 542 zł. Wyjaśniono też, że wnioskowana forma pomocy nie figuruje w katalogu świadczeń pomocy społecznej.

Wnioskodawca pokwitował odbiór powyższej decyzji w dniu 28 kwietnia 2015r., wskazując jako swój adres – N. ul. "[...]". Następnie w dniu 7 maja 2015r. A. R. wniósł odwołanie od tej decyzji wyrażając swoje niezadowolenie z powodu odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Podniósł, że ma normalne potrzeby seksualne, które musi zaspokoić. Jako swój adres wskazał J.
Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Podkreślono, że cel, na zaspokojenie którego odwołujący się wnioskował o pomoc finansową, nie mógł być uznany za niezbędną potrzebę bytową, w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Na tę decyzję A. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, przytaczając podobne argumenty jak w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 1 grudnia 2015 r., skarżący poparł skargę i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucił, że Kolegium w sposób niewłaściwy rozpoznaje jego sprawy. Wskazał, że jego sprawa powinna być rozpatrzona przez GOPS w J., a nie w N. Podał, że jego była żona jest Kierownikiem GOPS w J. i w jego ocenie powinna być odsunięta od spraw decyzyjnych. Podał także, że obecnie mieszka w J. w niewykończonym budynku.

Pełnomocnik Kolegium wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.". Nadto zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 marca 2015r. o przyznanie pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb seksualnych, stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 163), dalej też jako: "u.p.s.". Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 5 tej ustawy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy. Dlatego art. 101 ust. 1 u.p.s. stanowi, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji miejsca zamieszkania, definicji takiej nie zawiera także kodeks postępowania administracyjnego, do którego stosowania w sprawach nieuregulowanych odsyła art. 133 u.p.s., Wyjaśnienia znaczenia tego pojęcia należy poszukiwać w Kodeksie cywilnym, zawierającym podstawowe unormowania prawa prywatnego. Zgodnie z art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Za miejsce zamieszkania, zgodnie z tym przepisem, uznaje się adres, pod którym osoba faktycznie przebywa i koncentruje w nim swoje sprawy życiowe. Zatem właściwym do rozpoznania wniosku w pierwszej instancji był organ gminy, w którego obszarze właściwości skarżący w dacie zgłoszenia i rozpatrzenia wniosku rzeczywiście zamieszkiwał. Tylko w przypadku osób bezdomnych ustawodawca przyjął, że właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2 u.p.s.). Skarżący jednak, jak wynika z akt administracyjnych sprawy nie jest bezdomnym w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Pracownik socjalny MOPS, pod opieką którego strona dotychczas pozostawała, ustalił, że beneficjent zamieszkuje pod adresem przy ul. "[...]" w N., jednak do lokalu tego nie wpuszcza pracowników socjalnych i nie podejmuje korespondencji. Skarżący, mimo że oświadczył pracownikowi MOPS, że "nigdzie nie mieszka według ostatniej wersji", jednocześnie podał jako swój adres ul. "[...]" w N. Skoro jednak skarżący wskazał jako swój adres zamieszkania N. (także przy odbiorze decyzji organu I instancji), to nie powinno budzić wątpliwości, że organ ten był do końca właściwym do załatwienia jego wniosku. W tych okolicznościach prawidłowo czynności wyjaśniające i decyzja w I instancji podjęte zostały przez pracowników socjalnych MOPS. Zauważyć należy, że skarżący sam własnoręcznie potwierdził miejsce zamieszkania w N. Dopiero w odwołaniu skarżący podał adres w J. Fakt ten uwzględniło Kolegium, przesyłając stronie korespondencję pod ten właśnie adres. Okoliczność, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania na etapie postępowania drugoinstancyjnego, co podniósł dopiero na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 1 grudnia 2015r., nie uzasadniała sama w sobie zwrotu sprawy organowi I instancji. Nawet jeżeli rzeczywiście w dacie wniesienia odwołania skarżący zamieszkiwał w J. w nowo wybudowanym budynku, niewykończonym i nieoddanym jeszcze do użytkowania, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 17 pkt 1 k.p.a.) było władne ocenić spełnienie przez stronę przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy, bez względu na jej aktualne miejsce zamieszkania. Właściwość organu wyższego stopnia nie została powiązana bowiem z miejscem zamieszkania strony, ale z terytorium działania organu I instancji, który wydał decyzję. Poza tym na zasadzie art. 15 k.p.a., który konstytuuje zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ II instancji rozpatruje sprawę na nowo, ale w takim samym zakresie jak organ I instancji. W niniejszej sprawie zaś granice sprawy i właściwość miejscową, jak i rzeczową wyznaczał wniosek strony z dnia 25 marca 2015r., który dotyczył jednorazowego świadczenia konkretnie na miesiąc marzec 2015r. Tym samym ewentualna zmiana miejsca zamieszkania w maju 2015r. nie mogła mieć żadnego znaczenia dla załatwienia tego wniosku.

Niezrozumiałym jest także domaganie się przez skarżącego, aby to GOPS w J. rozpatrywał jego wnioski, skoro jak sam przyznaje kierownikiem tej jednostki jest jego była żona, którą za wszystko obwinia. Okoliczność ta uzasadniałaby wyłączenie tego organu. Zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do zadań własnych gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że w tym przypadku wójt nie podejmuje oceny co do dekoncentracji swoich kompetencji, lecz stosownie do brzmienia tej normy, która nakazuje dekoncentrację, upoważnia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej. Z unormowania tego wynika, że organ wykonawczy gminy nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia ewentualnej pomocy. Na zasadzie art. 110 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ten realizuje natomiast właściwy ośrodek pomocy społecznej, a sprawę rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną kierownik ośrodka pomocy społecznej, działający z upoważnienia odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Dlatego do rozpatrzenia wniosków skarżącego, gdyby zamieszkiwał w J., musiałby zostać wyznaczony inny ośrodek pomocy społecznej.

Oceniając natomiast spełnienie przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy, Sąd w pełni podziela w tym względzie stanowisko organów orzekających. Ustawodawca bowiem precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 8 ust.1 pkt 1 u.p.s. przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (na dzień orzekania w sprawie przez organy administracji) - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Zgodnie zaś z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W świetle przytoczonych unormowań świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany". Wyliczenie zamieszczone w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. ma wprawdzie charakter przykładowy, jednak z podanego katalogu niezbędnych potrzeb bytowych wynika, że może chodzić tu tylko o takie potrzeby, których zaspokojenie warunkuje podstawową egzystencję odpowiadającą godności człowieka, ewentualnie koszty pogrzebu. Natomiast w świetle zasad doświadczenia życiowego nie sposób przyjąć, aby do niezbędnych potrzeb życiowych można zaliczyć zaspokajanie potrzeb seksualnych.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły także dochód skarżącego, który należało uwzględnić przy rozpatrywaniu jego wniosku zgłoszonego w niniejszej sprawie (623,59 zł.). Wobec zaś przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 542 zł., organy prawidłowo oceniły, że skarżącemu nie przysługuje zasiłek celowy.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.


Rozwód statystyki - komu Władza Rodzicielska

Obecnie obowiązujące od niedawna przepisy nie nakładają na sąd orzekający rozwód orzeczenie także o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej wyłącznie jednemu z rodziców.

Poniżej zamieszczamy informację udzieloną przez Ministerstwo Sprawiedliwości, które przedstawia statystki powierzania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców.

Jak widać ze statystyk dominującą pozycję przy powierzaniu władzy rodzicielskiej mają matki.

Zachęcamy do lektury i wzbogacenia swojej wiedzy w przedmiocie rozwodów:






Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - z upoważnienia ministra -
na interpelację nr 1944 w sprawie zmian w prawie rodzinnym zmierzających do uczestniczenia w procesie wychowawczym i opiece nad dziećmi obydwojga rodziców po rozwodzie lub separacji

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację z dnia 15 lutego 2012 r., złożoną przez panią poseł Elżbietę Gapińską, przekazaną przy piśmie Pana Marszałka z dnia 22 lutego 2012 r., znak: SPS-023-1944/12, w sprawie zmian w prawie rodzinnym zmierzających do uczestniczenia w procesie wychowawczym i opiece nad dziećmi obydwojga rodziców po rozwodzie i separacji uprzejmie przedstawiam, co następuje.
   1. Podniesione w interpelacji uwagi dotyczą trudności ojców w kontaktach i wychowywaniu dzieci po rozpadzie małżeństwa lub w czasie kryzysu związku, w którym pozostają rodzice małoletnich. Należy je rozpatrywać na tle aktualnie obowiązujących regulacji w zakresie władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem.
   Przepisy art. 58 § 1 zd. 2 i § 1a zd. 2 K.r.o. oraz art. 107 § 2 zd. 2 K.r.o. przewidują możliwość pozostawienia pełnej władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym małżonkom (lub małżonkom żyjącym w rozłączeniu) na ich zgodny wniosek. Skuteczność wniosku, o którym mowa, została uzależniona od przedstawienia sądowi porozumienia rodziców dotyczącego sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej (i kontaktów z dzieckiem) po rozwodzie oraz zgodności tego porozumienia z dobrem dziecka, a także jest uwarunkowana istnieniem pozytywnej prognozy, iż oboje rodzice będą współdziałać w sprawach dziecka.
   Koncepcja porozumienia rodziców nawiązuje do amerykańskiego wzorca tzw. planu wychowawczego będącego wynikiem negocjacji między rodzicami i dobrowolnego zobowiązania się przez nich przed sądem do określonego sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej i utrzymywania z dzieckiem kontaktów.
   Preferowanym rozstrzygnięciem powinno być powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Wskazane wyżej regulacje K.r.o. nie stwarzają przeszkód do tzw. pieczy naprzemiennej, która polega na tym, że dziecko przebywa na przemian u każdego z rodziców. Taki podział pieczy jest dopuszczalny w obecnym stanie prawnym, w odróżnieniu od podziału w czasie władzy rodzicielskiej, która nie może być sprawowana na przemian. Zasady sprawowania pieczy naprzemiennej muszą być określone w porozumieniu.
   Jeżeli utrzymanie pełnej władzy rodzicielskiej obojga rodziców - po rozbiciu rodziny na skutek rozwodu, separacji bądź rozłączenia - nie byłoby możliwe ze względu na układ relacji między jej członkami, zachodzi możliwość powierzenia wykonywania tej władzy jednemu z rodziców z jednoczesnym ograniczeniem władzy drugiego do określonych uprawnień i obowiązków w stosunku do osoby dziecka (art. 58 § 1a zd. 1 oraz art. 107 § 2 zd. 1 K.r.o.).
   Taka sytuacja może mieć miejsce w wypadku braku codziennej styczności jednego z rodziców z dzieckiem wskutek osobnego zamieszkiwania rodziców bądź braku rękojmi należytego wykonywania władzy rodzicielskiej jednego z rodziców. Okoliczności te wskazują na fakt obiektywnej niemożności wykonywania - w zaistniałej sytuacji - władzy rodzicielskiej przez każdego z rodziców w pełnym, przysługującym mu zakresie. W takich wypadkach ograniczenie lub zawieszenie władzy rodzicielskiej może być niezależne od jakiegokolwiek zawinienia; zasadniczą przesłanką jest dobro dziecka, które wymaga spójności oddziaływań wychowawczych rodziców i szybkiego podejmowania codziennych decyzji. Potrzeba dokonania wyboru rodzica, któremu należy powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej w pełnym zakresie, zachodzi w sytuacji, gdy rodzice zamierzają zamieszkać osobno, tocząc jednocześnie między sobą walkę o dziecko.
   Porównanie kwalifikacji rodzicielskich jest uzasadnione tylko wtedy, gdy każdy z rodziców ubiega się o powierzenie tylko jemu pieczy nad dzieckiem i pełnej władzy rodzicielskiej z jej ograniczeniem drugiemu.
   W piśmiennictwie prawniczym wskazuje się, że przy ocenie kryteriów wyboru rodzica, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej, bierze się również pod uwagę wiek i płeć dziecka, zasadę wspólnego wychowywania rodzeństwa, wzajemny dotychczasowy stosunek rodziców do siebie i dziecka oraz warunki bytowe każdego z rodziców (tak: H. Ciepła [w:] K. Piasecki, ˝Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz˝, Warszawa 2000, s. 603 oraz cytowane przez tych autorów orzecznictwo).
   A zatem jeżeli jeden z rodziców godzi się na to, że dziecko będzie przebywać u drugiego z rodziców i pozostawia mu podejmowanie bieżących decyzji w sprawach dziecka, to ograniczenie władzy rodzicielskiej jest tylko konsekwencją stanowisk rodziców. W innych wypadkach ograniczenie władzy rodzicielskiej może być konsekwencją wskazanej wyżej obiektywnej niemożności wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez skonfliktowanych rodziców oraz obiektywnej konieczności posiadania pełnej władzy rodzicielskiej przez tego, który sprawuje bieżącą pieczę nad dzieckiem. Ograniczenie zatem władzy rodzicielskiej nie oznacza, że rodzic, który będzie sprawował władzę rodzicielską w ograniczonym zakresie, ma gorsze kwalifikacje opiekuńcze.
   Inaczej jest w przypadku sporu, komu ma być powierzona bezpośrednia piecza nad dzieckiem. W tym sporze nieustępliwość wobec prób porozumienia, wykazywana przez jednego z rodziców w trakcie postępowania sądowego, może i powinna być wzięta pod uwagę przez sąd.
   Nieuzasadniona negatywna postawa jednego z rodziców wobec drugiego powinna mieć znaczenie przy rozstrzyganiu, komu powierzyć bezpośrednią pieczę nad dzieckiem i w konsekwencji pełną władzę rodzicielską, a komu ją odebrać. Można tu przywołać orzeczenie Sądu Najwyższego, które jako ujemną okoliczność wskazuje wpajanie dziecku uczucia niechęci lub nienawiści do drugiego z rodziców (orzeczenie z 2 grudnia 1957 r., I CR 1045/56, OSN 1959, Nr III, poz. 76). Podobnie w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 1977 r., III CRN 204/77, Sąd Najwyższy, wskazując na związek pomiędzy władzą rodzicielską a kontaktami osobistymi rodziców z dzieckiem, stwierdził, że uniemożliwienie utrzymania właściwego kontaktu osobistego pomiędzy rodzicem a dzieckiem narusza interes małoletniego i może stanowić przyczynę uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia regulującego wykonywanie władzy rodzicielskiej.
   Powyższe oceny dotyczą sytuacji, gdy - jak wspomniano wyżej - każdy z rodziców ubiega się o sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem. Jeśli o sprawowanie bieżącej pieczy ubiega się tylko jeden z rodziców, a do porozumienia między nimi nie doszło, to konsekwencją jest przyznanie drugiemu władzy rodzicielskiej w ograniczonym zakresie. Zakres pozostawionej drugiemu rodzicowi dziecka władzy obejmuje możliwość współdecydowania w określonych sprawach co do osoby dziecka, np. zmiany miejsca jego pobytu, organizowanie wypoczynku dziecka, jego leczenie, wybór szkoły i zawodu oraz uprawnienie określane mianem ˝ogólnego wglądu w wychowanie dziecka˝ przez rodzica, któremu powierzono wykonywanie pełnej władzy rodzicielskiej.
   Ustawa nie zawiera żadnych preferencji dla matki lub ojca w zakresie powierzania pieczy i władzy rodzicielskiej.
   Praktyka wskazuje, że ojcowie w niewielkim odsetku spraw ubiegają się o powierzenie im pieczy nad dzieckiem. Częściej bywa, że godząc się na sprawowanie tej pieczy przez matkę, występują o wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej, to zaś nie zawsze jest obiektywnie możliwe, gdyż wymaga współdziałania rodziców. Skonfliktowanie rodziców uniemożliwia wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej, z tego względu jest ona powierzana temu z rodziców, który ma sprawować bieżącą pieczę.
   2. Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, iż w sprawach o rozwód w 2009 r. ogółem zapadło 39 004 orzeczenia, w tym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem powierzono matce w 20 516, ojcu zaś w 1503 rozstrzygnięciach. Natomiast w 2010 r. w tej kategorii spraw ogółem zapadło 36 298 rozstrzygnięć, w tym wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matce w 20 780, ojcu zaś w 1525 orzeczeniach. W sprawach o separację w 2009 r. zapadło ogółem orzeczeń 1969, w tym wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matce w 1040, ojcu zaś w 41 sprawach. W 2010 r. zapadło w tej kategorii spraw 1617 orzeczeń, w tym matce powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej w 934, ojcu zaś w 37 sprawach. W wymienionych wyżej kategoriach spraw brakuje jeszcze danych statystycznych za 2011 r.
   Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi ewidencji pozwalającej na ustalenie liczby wniosków składanych przez któregokolwiek z rodziców w przedmiocie powierzenia mu wykonywania władzy rodzicielskiej.
   Natomiast odnośnie do rozstrzygnięć w przedmiocie pozbawienia, ograniczenia i zawieszenia władzy rodzicielskiej z danych posiadanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, iż w 2009 r. na wydanych ogółem 48 156 rozstrzygnięć w 8532 przypadkach zapadło orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, w 1759 o jej zawieszeniu, w 19 576 zaś o jej ograniczeniu. W 2010 r. w tych kategoriach spraw odnotowano 41 137 rozstrzygnięć, w tym w 9142 o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, 740 o jej zawieszeniu oraz 18 848 o jej ograniczeniu. Natomiast w 2011 r. spośród wydanych ogółem 42 187 orzeczeń rozstrzygnięcie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej zapadło w 9098 sprawach, o zawieszeniu w 697 sprawach, o ograniczeniu zaś w 15 984 sprawach.
   Podkreślić należy, że gromadzenie informacji statystycznych dotyczących przesłanek ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców w sprawach o rozwód lub separację nie jest możliwe z tej przyczyny, iż wymagałoby przeprowadzania analizy każdej sprawy tego rodzaju, łącznie z dokonaniem oceny materiału dowodowego.
   3. Kontakt z dzieckiem jest najpełniejszy w sytuacji sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem. Ma to miejsce w razie wykonywania wyłącznej pieczy lub na przemian z drugim rodzicem (piecza naprzemienna). Jednakże orzeczenia wydane jedynie na podstawie przepisów art. 58 § la zd. 1 oraz art. 107 § 2 zd. 1 K.r.o. nie dają podstaw, w świetle art. 1132 i 1133 K.r.o., do ograniczenia lub pozbawienia kontaktów z dzieckiem tego rodzica, któremu ograniczono lub zawieszono władzę rodzicielską, lub nawet jej pozbawiono. Obecnie istnieje normatywna podstawa uzgodnienia w takiej sytuacji przez rodziców sposobu (formy i częstotliwości) kontaktowania się z dzieckiem rodzica, któremu ograniczono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 1131 § 1 K.r.o., jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.
   Instytucja kontaktów znajduje zastosowanie, gdy władzę rodzicielską powierzono obojgu rodzicom, ale bieżącą pieczę sprawuje jedno z nich, gdy władzę rodzicielską ograniczono, a nawet gdy jej pozbawiono (gdyż prawo do kontaktów jest niezależne od władzy rodzicielskiej). Zgodnie z art. 113 § 2 K.r.o. kontakty obejmują w szczególności dwie podstawowe formy: przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) oraz porozumiewanie się z nim (bezpośrednio lub pośrednio, w postaci korespondencji i korzystania z innych środków porozumiewania się na odległość, także w postaci elektronicznej). Przepis art. 113 § 1 K.r.o. stanowi, że także w odniesieniu do dziecka utrzymywanie kontaktów powinno być nie tylko jego prawem, ale i obowiązkiem. Równocześnie art. 1134 K.r.o. daje sądowi opiekuńczemu, orzekającemu w sprawie kontaktów z dzieckiem, kompetencję do zobowiązania rodziców do określonego postępowania, ze wskazaniem możliwości kierowania rodziców do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc.
   Zakaz kontaktów ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadniony poważnym zagrożeniem dobra dziecka. Praktyka sądowa wskazuje, że w zdecydowanej większości wypadków wnioski o uregulowanie kontaktów są uwzględniane.
   4. Polskie rozwiązania w zakresie repartycji władzy rodzicielskiej pomiędzy rodzicami żyjącymi w rozłączeniu oraz w zakresie kontaktów nie odbiegają w istotny sposób od regulacji w innych krajach europejskich. Wydaje się jedynie, że w przypadku rozwodu polskie prawo cechuje się dalej idącą ingerencją ustawodawcy. W każdym bowiem przypadku rozwodu, gdy władza rodzicielska przysługiwała dotychczas obojgu rodzicom, sama ustawa nakazuje weryfikację, czy mogą ją nadal wspólnie sprawować (poprzez wymaganie porozumienia), i ogranicza możliwość wyboru rozwiązania sporu przez sąd. W razie braku współdziałania rodziców jedynym rozwiązaniem jest ograniczenie władzy rodzicielskiej.
   W Niemczech dopiero od końca lat 90. możliwe jest wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej przez rodziców nad dzieckiem, które nie urodziło się w związku małżeńskim. Podstawą jest tu oświadczenie obojga rodziców. W razie braku takiego oświadczenia władza rodzicielska przysługuje matce (§ 1626a BGB), chyba że na skutek wniosku ojca sąd przyzna mu ją w całości lub części, jednak wspólne wykonywanie tej władzy możliwe jest tylko za zgodą matki (§ 1672 BGB). W przypadku rozwodu zasadą jest, że oboje rodzice utrzymują dotychczasowy stan w zakresie władzy rodzicielskiej; dopiero na skutek wniosku jednego z nich, może nastąpić zmiana w tym zakresie.
   Podobne zasady obowiązują we Francji. I tu podobnie jak w Niemczech sam fakt rozwodu nie zmienia zasad sprawowania władzy rodzicielskiej. Repartycja tej władzy lub zmiana jej piastuna następuje na wniosek i oczywiście w razie braku porozumienia między rodzicami.
   Z zawartych w opracowaniu ˝European Family Law in Action˝ autorstwa Iana Curry-Sumnera, pod redakcją Kathriny Boele-Woelki oraz Bente Braat (wyd. Intersentia, Antwerp - Oxford 2005) informacji wynika, iż:
   - W Austrii po wprowadzeniu w lipcu 2001 r. możliwości wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie około połowa rozwodzących się par skorzystała z tej możliwości. W prawie wszystkich pozostałych przypadkach wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matce. Ponadto odsetek ten zależny był od wieku dziecka - prawdopodobieństwo powierzenia matce wykonywania władzy rodzicielskiej wzrastało w przypadku spraw dotyczących małych dzieci. Prawdopodobieństwo powierzenia ojcu wykonywania władzy rodzicielskiej wzrastało w przypadku korzystania przez niego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego.
   - W Bułgarii 84% rodziców samotnie wychowujących dziecko stanowiły matki. Tak samo prezentowała się statystyka w odniesieniu do powierzania wyłącznego wykonywania władzy rodzicielskiej - matkę określano jako rodzica preferowanego przez sąd. Opiekę nad dzieckiem przyznawano matce w ok. 90% spraw sądowych, natomiast nie odnotowano niezadowolenia ojców z tego faktu.
   - W Danii statystyki wskazywały, iż 75% par starających się o rozwód wnosiło o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Ponadto sądy I instancji w 58% spraw powierzały dziecko opiece matki, natomiast sądy II instancji orzekły tak w 64% spraw.
   - Finlandia nie dysponowała aktualnymi statystykami na czas sporządzania wyżej wymienionego opracowania. Jednakże w 2003 r. urzędy finlandzkie odnotowały 39 331 porozumień rodziców dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej (liczba ta obejmuje również porozumienia zawierane przez pary, które nie zawarły związku małżeńskiego). Około 91,5% porozumień przewidywało wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców. Wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matkom w 7,5% spraw, natomiast ojcu w 1% spraw. W ok. 81% spraw ustalono miejsce zamieszkania dziecka przy matce. Natomiast ze statystyk sądowych (obejmujących lata 1992-1993 oraz obszar właściwości trzech sądów apelacyjnych) wynikało, iż ok. 64% spraw spornych dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej dotyczyło wyłącznego jej wykonywania przez jednego z rodziców. W 73% wszystkich spraw spornych miejsce zamieszkania dziecka ustalono przy matce, w 25% spraw - przy ojcu, natomiast w 2% spraw rodzeństwo rozdzielono pomiędzy rodziców.
   - We Francji w 1996 r. w 86% spraw sądowych wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzano obojgu rodzicom, w 11% spraw matce, natomiast w 2% spraw ojcu. W 86% wszystkich spraw miejsce zamieszkania dziecka ustalono przy matce, natomiast w 1% spraw naprzemiennie przy matce oraz przy ojcu. W przypadkach sporu między rodzicami sąd przychylał się do propozycji matki w 61% spraw, natomiast do propozycji ojca tylko w 21%. Statystyki z 2002 r. wskazują, iż w 75% przypadków spornych miejsce zamieszkania dziecka ustalano przy jednym z rodziców - zwykle matce.
   - Grecja nie dysponowała oficjalnymi statystykami na czas sporządzania wyżej wymienionego opracowania, natomiast z analizy orzeczeń sądowych wynikało, iż zazwyczaj to matce powierzano wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej.
   - W Holandii w 90% przypadków rodzice wspólnie wykonują władzę rodzicielską. W 2003 r. w 3% spraw matce przyznano wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej, natomiast ojcu w żadnej sprawie nie przyznano wyłącznego wykonywania tej władzy.
   - W Niemczech w 2000 r. w sprawach, gdzie o wykonywaniu władzy rodzicielskiej decydował sąd, w 21,62% przypadków matce powierzono wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej, natomiast ojcu tylko w 1,52% przypadków.
   - W Portugalii statystyki za rok 2002 wskazały, iż z liczby 19 502 spraw dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej, 14 471 spraw dotyczyło dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego. Wydano 806 decyzji o przyznaniu wyłącznego wykonywania władzy rodzicielskiej ojcu oraz 8856 decyzji przyznających wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej matce.
   - W Rosji, zgodnie z obowiązującym prawem, władza rodzicielska jest zawsze przyznawana obojgu rodzicom, natomiast w ponad 90% spraw miejsce zamieszkania dziecka ustalane jest przy matce.
   - W Szwajcarii statystyki za 2002 r. wskazały, że matce powierzono wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej bez zastrzeżeń w 8463 sprawach z 16 363 wszystkich spraw rozwodowych, ojcu - w 836 sprawach.
   - W Szwecji w 2002 r. wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej orzeczono w ok. 97% spraw. W ok. 3% spraw wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono matce, natomiast w 0,4% spraw ojcu.
   - We Włoszech dominowała sytuacja, w której to matce przyznaje się wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej - miało to miejsce w 85,5% spraw. Ojcu wykonywanie władzy rodzicielskiej przyznano w 8,8% spraw, obojgu rodzicom w 1,6% spraw, w 1,6% spraw rodzeństwo rozdzielono pomiędzy rodziców, natomiast w 2,6% spraw zastosowano inne rozwiązanie (powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej dalszym członkom rodziny lub umieszczenie dzieci w odpowiednich instytucjach).
   5. Odnosząc się do kwestii postępowania zabezpieczającego, należy zauważyć, że przepis art. 755 § 1 pkt 4 K.p.c. daje możliwość określenia sposobu roztoczenia pieczy nad dzieckiem jeszcze przed wydaniem orzeczenia w sprawie o rozwód (unieważnieniem małżeństwa lub separacji). Przepis ten znajduje zastosowanie we wszystkich przypadkach konieczności natychmiastowego zabezpieczenia dziecku należytej pieczy. Sąd może wówczas ingerować z urzędu w celu ochrony dobra dziecka i powierzyć pieczę tylko jednemu z rozwodzących się rodziców, jeżeli drugi rodzic stanowi zagrożenie dla jej prawidłowego sprawowania. Postanowienia oparte na art. 755 § 1 pkt 4 K.p.c. nie regulują całokształtu problematyki władzy rodzicielskiej, a także nie przesądzają o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie kończącej postępowanie.
   Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że nie zachodzi potrzeba zmian obowiązujących regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem.
   Z poważaniem
   Podsekretarz stanu
   Grzegorz Wałejko



W razie pytań lub wątpliwości w przedmiocie powierzenia władzy rodzicielskiej, zachęcamy do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym..